د دید خبري اژانس: یوناما په خپل وروستي راپور کې وايي چې طالبانو په وروستیو میاشتو کې په ښځو باندې محدودیتونه سخت کړي دي او په ځینو سیمو کې یې د محرم پرته میرمنو ته د روغتیا خدماتو وړاندې کول منع کړي دي.
درملنه هم د “محرم” سره مشروطه شوه؛ د افغانستان څخه د یوناما حیرانونکی راپور
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوي (یوناما) وویل چې د ښځو په اړه د ټولنیزو محدودیتونو د سختولو سربیره، طالبانو روغتیایی خدماتو ته د دوی لاسرسی او د تګ راتګ آزادي هم محدوده کړې ده.
په خپل درې میاشتني راپور کې چې د۲۰۲۶ کال د اپریل له لومړۍ نیټې څخه د جون تر ۳۰ پورې، یوناما وویل چې د می په وروستیو کې، د طالبانو محتسبان د ارزګان ولایت په دهراود ولسوالۍ کې یو روغتیایی مرکز ته امر وکړ چې د محرم پرته میرمنو ته طبي خدمات وړاندې نه کړي.
د راپور له مخې، د مرکز ښځینه کارمندانو ته هم ویل شوي کله چې په کار کې وي محرم ولري.
یوناما په هرات کې د لږ تر لږه ۳۰ ښځو د نیولو راپور هم ورکړی دی. دا ښځې د جون د ۱۶ او ۱۸ ترمنځ د طالبانو د حجاب قانون د نه مراعاتولو له امله نیول شوې دي.
سازمان زیاته کړه چې د جوزا په ۲۹مه، طالبانو جوماتونو ته د ۱۰ مخونو لارښود وویشل او له امامانو یې وغوښتل چې د جمعې په لمانځه کې د دې ډلې د لازمي حجاب مسله راپورته کړي.
د یوناما راپور د محرم پرته د ښځو د پیرودلو او پلورلو په اړه د محدودیتونو قضیې هم مستندې کړې دي. د راپور له مخې، په ځینو سیمو کې، دوکاندارانو ته امر شوی چې پرته له محرم څخه ښځو ته توکي ونه پلوري، او یو شمیر دوکانداران نیول شوي دي یا د دوی دوکانونه د دې ښځو ته د توکو پلورلو له امله د څو ورځو لپاره تړل شوي دي.
په کندهار، لوګر او بدخشان کې، د طالبانو محتسبانو هم په بازارونو کې له محرم پرته ښځو سره مخ شوي دي. په ځینو مواردو کې، دوکانداران نیول شوي او د دوی دوکانونه د محرم پرته ښځو ته د توکو پلورلو له امله تړل شوي دي.
د راپور په یوه بله برخه کې، یوناما د “جوړه جلا کولو مقرراتو” نوي فرمان ته اشاره وکړه او ویې ویل چې دا مقرره د ښځو حق نور هم محدودوي چې له خپلو میړه څخه د طلاق غوښتنه وکړي او د ښځو د ودونو اعتبار د دوی د سرپرستانو په اجازې پورې تړلی کوي.
د یوناما په وینا، د دې مقررې ځینې احکام کولی شي د ماشومانو ودونو ته لاره هواره کړي.
سازمان د نجونو او ښځو د زده کړې پر دوامدار بندیز ته په اشارې سره وویل چې سږ کال د کانکور په ازموینه کې یوازې ۱۲۰،۰۰۰ نارینه نوماندانو برخه اخیستې وه او ښځې لاهم لوړو زده کړو ته له لاسرسي څخه محرومې دي.
یوناما ټینګار وکړ چې دې اقداماتو په افغانستان کې د ښځو د تګ راتګ آزادۍ، روغتیایی خدماتو، تعلیم او ټولنیز شتون باندې پراخ محدودیتونه رامینځته کړي دي.