د دید خبري اژانس: د جوزا د ۲۴مې نیټې په ماښام د ایران او امریکا ترمنځ د تفاهم لیک په وروستی کیدو سره، د لبنان په ګډون په مختلفو جبهو کې ټول پوځي عملیات به د تیرې شپې څخه ودریږي او د ایران سمندري محاصره به هم سمدلاسه پای ته ورسیږي. د تفاهم لیک رسمي لاسلیک به د جمعې په ورځ ترسره شي، او د ۶۰ ورځو خبرو اترو پیل د متحده ایالاتو د ژمنو د تایید تابع دی.
د ایران د ملي امنیت د عالي شورا سکرتریت اعلان وکړ چې د ایران اسلامي جمهوریت د متحده ایالاتو سره د څو میاشتو سختو خبرو اترو وروسته د جګړې د پای ته رسولو لپاره د تفاهم لیک متن وروستی کړی دی. د دې تفاهم لیک پر بنسټ، ټولې پوځي شخړې به د تیرې شپې څخه سمدلاسه او دایمي پای ته ورسیږي او د ایران سمندري محاصره به سمدلاسه لرې شي. د سند رسمي لاسلیک به د جمعې په ورځ، د جوزا په ۲۹مه ترسره شي.
د ایراني چارواکو په وینا، د وروستیو خبرو اترو پیل به یوازې د متحده ایالاتو د ژمنو د پلي کولو تایید وروسته وي، په شمول د سمندري محاصرې لرې کول، د هرمز تنګي د پرانیستلو پروسه پیل کول، د ایران د ځینو شتمنیو آزادول، او د تېلو او ګازو محصولاتو باندې د بندیزونو لرې کول. دا د تفاهم یادداشت په ۱۳م ماده کې هم ویل شوي دي.
د ایران د بهرنیو چارو مرستیال وزیر غریب آبادي ټینګار وکړ چې د ۶۰ ورځو خبرې اترې به د تایید وروسته پیل شي، او پدې موده کې به د بندیزونو بشپړ لرې کولو، اټومي مسلو، اقتصادي بیارغونې او د ژمنو د پلي کولو د څارنې میکانیزم په اړه بحثونه وشي. هغه دا هم وویل چې “امریکا په نظامي جګړه کې ماتې وخوړه او په دې تفاهم لیک کې یې د جګړې پای ته رسولو ژمنه کړې ده.”
په نظامي کچه، د خاتم الانبیاء مرکزي دفتر اعلان وکړ چې د وسله والو ځواکونو چمتووالی به وساتل شي او “د ایراني جنګیالیو لاس به تل په محرک کې پاتې شي.” په ورته وخت کې، باخبره سرچینو د یادداشت په متن کې د وروستیو بدلونونو په اړه راپور ورکړی دی؛ د هرمز تنګي د مدیریت پورې اړوند اصلاحات او د “د لبنان د حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا تضمین” مادې شاملول شامل دي.
په نړیوال ډګر کې، جاپان، ترکیې او اروپایي هیوادونو د دې تفاهم هرکلی کړی دی. فرانسې، بریتانیا، جرمني او ایټالیا په یوه ګډه اعلامیه کې اعلان وکړ چې دوی چمتو دي چې اړونده بندیزونه لرې کړي که چیرې ایران په اټومي ډګر کې تایید وړ ګامونه پورته کړي او د هرمز تنګي د سمدستي بیا پرانیستلو اړتیا باندې ټینګار وکړ.
له بلې خوا، ډونالډ ټرمپ، چې مخکې یې په ایران کې د “صفر غني کولو” غوښتنه کړې وه، د نیویارک ټایمز سره په یوه مرکه کې اعلان وکړ چې ایران کولی شي د ټیټې کچې غني کول ولري؛ یو داسې دریځ چې شنونکي یې د خپلو پخوانیو دریځونو څخه د څرګند شاتګ په توګه ارزوي.
ایراني سرچینو دا هم راپور ورکړی چې د هرمز تنګي بیا پرانیستل به د تفاهم یادداشت رسمي لاسلیک وروسته پیل شي او د قطر پلاوی، چې د منځګړیتوب رول یې لوبولی و، د ۱۷ ساعتونو سختو خبرو اترو وروسته له تهران څخه وتلی دی.