د دید خبري اژانس: د ګډ امنیت تړون سازمان په مسکو کې د غړو هیوادونو د بهرنیو چارو وزیرانو، دفاع وزیرانو او د امنیت شورا د سکرترانو په ګډه غونډه کې په مرکزي آسیا کې د مخ په زیاتیدونکي ترهګریزو ګواښونو، د مخدره توکو قاچاق او امنیتي ننګونو په اړه خبرداری ورکړ، او د تاجکستان او افغانستان د پولې د پیاوړتیا لپاره د پنځه کلن پروګرام پلي کولو باندې ټینګار وکړ.
دغه غونډه چې د سې شنبې په ورځ، د عقرب په ۱۹مه، د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف په مشرۍ ترسره شوه، د غړو هیوادونو او شاوخوا سیمو د امنیتي وضعیت، د سایبري جرمونو، غیرقانوني مهاجرت، د مخدره توکو قاچاق او ترهګریزو ګواښونو سره د مبارزې لپاره د ستراتیژیو په اړه پراخې خبرې اترې وشوې.
د روسیې د بهرنیو چارو وزارت د یوې اعلامیې له مخې، په غونډه کې حاضرو چارواکو د ګډو دفاعي وړتیاوو د زیاتوالي او د امنیتي ګواښونو سره د مقابلې لپاره د غړو هیوادونو د پوځي چمتووالي د لوړولو پر اړتیا ټینګار وکړ.
همدارنګه، د ګډ امنیت تړون سازمان د پوځي ظرفیت د پیاوړتیا په هدف ځینې اسناد د ګډ امنیت شورا لخوا د وروستي تصویب لپاره چمتو شوي دي. د ګډو هوايي ځواکونو پراختیا، د هوايي دفاع سیسټمونو پیاوړتیا، او د بیولوژیکي امنیت ډاډمن کول د دې اسنادو له موضوعاتو څخه دي.
د غونډې یو له مهمو موضوعاتو څخه د منځنۍ آسیا په سویلي پولو کې د امنیتي ګواښونو بیاکتنه کول او د افغانستان سره د تاجکستان د ګډې پولې په اړه د دفاعي وړتیاوو پیاوړتیا وه.
تاجکستان له افغانستان سره له ۱۳۰۰ کیلومترو څخه ډیر ګډ سرحد لري، چې ډیری یې په غرنیو او ستونزمنو سیمو کې او د پنج سیند په اوږدو کې دي. دې جغرافیایي موقعیت د دواړو هیوادونو ترمنځ پوله د ګډ امنیت تړون سازمان د امنیتي محاسبو یو له مهمو محورونو څخه ګرځولې ده؛ یوه مسله چې له امله یې د ګډ امنیت سازمان د تاجکستان او افغانستان ترمنځ د پولې د پیاوړتیا لپاره پنځه کلن بین الحکومتي پروګرام په خپله اجنډا کې اچولی دی. د دې پروګرام له مخې، غړي هیوادونه، پشمول د روسیې، قزاقستان، بلاروس او قرغزستان، باید د روان کال تر پایه پورې تاجکستان ته وسلې، پوځي تجهیزات او د تخنیکي پولې ساتنې اسانتیاوې چمتو کړي.
د دې پروګرام هدف د تاجکستان د دفاعي وړتیاوو لوړول، له افغانستان سره د ګډې پولې کنټرول پیاوړی کول او د منځنۍ آسیا هیوادونو ته د امنیتي ګواښونو د لیږد مخنیوی دی.
د طالبانو د واک ته له رسیدو راهیسې، د اسلامي همکارۍ سازمان چارواکو په وار وار په افغانستان کې د ترهګرو او افراطي ډلو، په ځانګړې توګه د داعش د خراسان څانګې د فعالیتونو په اړه اندیښنه څرګنده کړې او دا یې د منځنۍ آسیا هیوادونو امنیت ته یو ګواښ ګڼلی دی.