د منځني ختیځ جګړه او سرحدي تاوتریخوالی؛ په افغانستان کې د بشري بحران شدت
د دید خبري اژانس: ملګرو ملتونو خبرداری ورکړی چې په افغانستان کې بشري بحران مخ په زیاتیدو دی، او په منځني ختیځ کې جګړه، د توکو د بیو د لوړیدو سره، د هیواد په نازک اقتصاد باندې نوي فشارونه راوړي دي.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د مرستندویه پلاوي (یوناما) مشرې جورجټ ګاګنون د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په غونډه کې وویل چې د ایران له لارې د افغانستان سوداګریزه لاره په سیمه کې د روانو شخړو له امله له ناڅرګندتیا سره مخ ده، پداسې حال کې چې د پاکستان سره د پولې تړل اقتصادي ستونزې لا پسې زیاتې کړې دي.
هغې دا څرګندونې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په غونډه کې وکړې.
ګاګنون دا هم ټینګار وکړ چې د نړیوالې ټولنې څخه د افغانستان انزوا د اقتصادي ځان بسیاینې، امنیتي همکارۍ، د ترهګرۍ سره د مبارزې، د بشري حقونو درناوی او د بشري بحران مدیریت په څیر مسلو ته د رسیدو مخه نیولې ده. د هغې په وینا، که چیرې دا مسلې له پامه وغورځول شي، نو افغانستان ممکن یو ځل بیا د سیمه ایز او نړیوال بې ثباتۍ سرچینه شي، پشمول د پراخ مهاجرت، تروریزم او د مخدره توکو قاچاق.
په عین حال کې، د افغانستان او پاکستان ترمنځ نا حل شوې شخړې د افغانستان په ځینو ښارونو کې د سرحدي نښتو او حتی هوايي بریدونو لامل شوي دي. ګاګنون د جګړې د سمدستي بندولو غوښتنه وکړه ترڅو بې خنډه بشري مرستې اړمنو خلکو ته ورسیږي.
د ملګرو ملتونو په وینا، د ۲۰۲۳ کال د سپتمبر راهیسې شاوخوا پنځه نیم میلیونه افغانان له ګاونډیو هیوادونو څخه هیواد ته راستانه شوي، پداسې حال کې چې نړیوالې مرستې کمې شوې او بشري اړتیاوې زیاتې شوې دي.
هغه دا خبرداری هم ورکړ چې د کلونو اقتصادي رکود، د اقلیم بدلونونو او په ښځو او نجونو باندې محدودیتونو د بحران سره د مقابلې لپاره د کورنیو وړتیا کمه کړې ده. هغه وویل چې د کاري ځواک څخه د ښځو اوږدمهاله ایستل به د افغانستان بشري پانګه په جدي توګه زیانمنه کړي.