په افغانستان کې د تریاک تولید ۴۰۰ سلنه زیات شوی؛ د کوکنارو کښت ۴۳۰۰۰ هکتار ته رسیدلی

د دید خبري اژانس: د ملګرو ملتونو د مخدره توکو او جرمونو دفتر راپور ښیې چې په افغانستان کې د تریاکو تولید په تیر کال کې نږدې پنځه چنده زیات شوی، له شاوخوا ۳۰۰ ټنو څخه ۱۵۰۰ ټنو ته. په تولید کې دا زیاتوالی د کوکنارو کښت لاندې ځمکې کې د ۳۳۰ سلنه پراختیا او د دې فصل په کښت کې د ښکیلو ولایتونو په شمیر کې زیاتوالي سره په ورته وخت کې رامینځته شوی.

د ملګرو ملتونو د مخدره توکو او جرمونو دفتر (UNODC) د راپور له مخې، په افغانستان کې د کوکنارو کښت لاندې ساحه له ۴۳۰۰۰ هکتارو څخه زیاته شوې او د دې محصول جغرافیه له ۱۱ ولایتونو څخه ۱۶ ولایتونو ته پراخه شوې ده.

دا احصایې په داسې حال کې خپرې شوې چې د طالبانو حکومت مخکې د کوکنارو کښت د بندیز فرمان پلي کولو او د دې بوټي د ۲۲۰۰۰ هکتاره ځمکو د له منځه وړلو اعلان کړی و. په هرصورت، د ملګرو ملتونو موندنې د کوکنارو د کښت پراخه بیرته راستنیدل او د تریاکو تولید کې د پام وړ زیاتوالی په ګوته کوي.

اقتصادي فقر، د ژوند د فرصتونو نشتوالی، د بدیل محصولاتو د کرلو لپاره د بزګرانو د ملاتړ نشتوالی، او په نړیوالو بازارونو کې دوامداره تقاضا په افغانستان کې د مخدره توکو د تولید د بیا راژوندي کیدو اصلي عوامل بلل کیږي.

په ۱۴۰۱ کال کې، د طالبانو مشر هبت الله اخوندزاده د کوکنارو د کښت او د مخدره توکو د تولید د بندیز فرمان صادر کړ. د دې فرمان پلي کول په پیل کې د کوکنارو په تولید کې د پام وړ کمښت لامل شو، مګر د دوامداره ملاتړ پروګرامونو نشتوالي او د بدیل محصولاتو په پراختیا کې کافي پانګونې بزګرانو ته لاره هواره کړه چې په تدریجي ډول د کوکنارو کښت ته راستانه شي.

په عین حال کې، د صنعتي مخدره توکو، په ځانګړې توګه د میتامفیتامین (شیشه) د تولید او قاچاق د پراختیا په اړه اندیښنې دوام لري. امنیتي او نړیوالو ادارو په مکرر ډول ګاونډیو هیوادونو او نورو سیمو ته د دې موادو د لیږد په اړه خبرداری ورکړی دی.

د کوکنارو د تولید بیا راژوندي کیدل او د کوکنارو د کښت د جغرافیې پراختیا ښیي چې یوازې قانوني بندیز په افغانستان کې د مخدره توکو ستونزه حل نه شي کولی، او د بزګرانو لپاره د دوامداره اقتصادي حل لارو نشتوالی په دې برخه کې یو له اصلي ننګونو څخه پاتې دی.