د دید خبري اژانس: د ملګرو ملتونو د عمومي اسامبلې په ۸۱مه غونډه کې په خپله وینا کې، د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان د تهران پر وړاندې د امریکا تورونه او ګواښونه رد کړل، د ایران د ځان د دفاع، د دفاعي وړتیاوو د ساتلو او د سوله ایزو اټومي فعالیتونو د دوام حق یې ټینګار وکړ، او ویې ویل چې ایرانیان به د “زور ژبې” ته تسلیم نشي.
پزشکیان خپله وینا په میناب کې د شهیدو ماشومانو د انځورونو په ښودلو سره پیل کړه او بیا یې امریکا او اسراییل د ایران پر وړاندې د بریدونو او ناامنۍ لامل وبلل. د ایران د اسلامي جمهوریت پر وړاندې د ترهګرۍ تور ردولو سره، هغه وویل: “موږ ترهګر نه یو، بلکې د ترهګرۍ قربانیان یو،” او زیاته یې کړه چې یو هیواد چې د سولې غوښتونکي اوږد تاریخ لري د هغو قدرتونو لخوا د ترهګرۍ تور لګول کیږي چې پخپله د ویجاړۍ لامل دي.
د ایران ولسمشر پر ایران د امریکا او اسراییلو بریدونو ته په اشارې سره وویل چې د اسلامي جمهوریت رهبر، ایراني ساینس پوهان، ښځې او ماشومان د بریدونو هدف ګرځیدلي دي، او ټینګار یې وکړ چې تهران د دې بریدونو په وړاندې له ځان او خپلو خلکو څخه دفاع کړې ده. هغه په تهران کې د اسماعیل هنیه وژنې او د غزې جګړې ته هم اشاره وکړه، او اسراییل او امریکا یې په سیمه کې د ناامنۍ او ناکرارۍ اصلي لاملونه وبلل.
د ایران د پوځي وړتیا په اړه، پزشکیان وویل چې د اسلامي جمهوریت دفاعي وړتیا د خپلواکۍ ساتلو او د تیري مخنیوي لپاره رامینځته شوې، او تهران به د دې وړتیا د پراختیا لپاره له هیڅ هیواد څخه اجازه ونه غواړي. هغه د ایران ستراتیژیک نظریه په دریو اصولو ولاړه وګڼله: “د بقا لپاره ځواک، د تسلط غوښتلو پرته مسؤلیت، او د هیواد امنیت د خپلو ګاونډیانو ثبات سره نښلول،” او ټینګار یې وکړ چې ایران اراده نلري چې خپل ځواک د تسلط لپاره وکاروي.
د ایران د اټومي پروګرام په اړه د خپلې وینا په یوه بله برخه کې، هغه وویل چې د تهران دریځ روښانه دی: “هیڅ اټومي وسلې نشته، د اټومي پوهې لپاره هیڅ ډول بې پروايي نشته.” د لویدیځ د دوه ګوني معیارونو په نیوکه کولو سره، پزشکیان وویل چې اسراییل، سره له دې چې اټومي وسلې لري او د وسلو د نه خپریدو تړون غړی نه دی، تفتیش نه کیږي، مګر ایران د تفتیشونو او په ورته وخت کې د بندیزونو منلو لپاره تر فشار لاندې دی.
د ایران ولسمشر د هرمز تنګي په اړه هم وویل چې دا لاره د ایران په وړاندې کارول شوي وسلو لیږدولو لپاره نشي کارول کیدی. هغه ټینګار وکړ چې دا ناممکنه ده چې ایران ته لاره وتړل شي او په ورته وخت کې د هرمز تنګي څخه د وسلو او مهماتو لیږدولو لپاره کار واخیستل شي. پزشکیان د دښمنانه بیړیو دایمي ځای پرځای کول او د شخړو خپریدل د سمندري امنیت لپاره یو ګواښ وګڼل او د سیمه ایزو هیوادونو د سیمه ایزو مسلو د حل کولو اړتیا باندې یې ټینګار وکړ.
د بندیزونو او ترهګرۍ د ډیپلوماسۍ لپاره د ځای په ځای کولو په نیوکه کولو سره، پزشکیان د نړیوال قانون انتخابي پلي کول او د ځواک پالیسي د خطرناک وضعیت په لور د نړۍ د حرکت لامل وباله او ویې ویل چې دوامداره نړیوال ثبات د ملتونو مساوات، د انساني وقار درناوی او د یو اړخیزتوب ردولو ته اړتیا لري.
هغه د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ته په خطاب کې وویل چې ایران په ډیپلوماسۍ او خبرو اترو باور لري، خو تر پوځي فشار لاندې به تسلیم نشي. پزشکیان زیاته کړه: “ایرانیان به زور ته سر نه ټیټوي،” او ټینګار یې وکړ چې ایران خبرو اترو ته چمتو دی، خو “د زور ژبه” نه مني.
د غزې پرمختګونو ته په اشارې سره، د ایران ولسمشر دا هم وویل چې په لویدیځه آسیا کې سوله د فلسطین د مسلې له حل کولو پرته ممکنه نه ده، او د تیري په وړاندې مقاومت یې طبیعي غبرګون وګاڼه. هغه ټینګار وکړ چې سیمه ایزې مسلې باید د سیمې هیوادونو لخوا حل شي مخکې لدې چې دوی د لرې پرتو قدرتونو ترمنځ د سیالۍ ډګر شي.