د دید خبري اژانس: پداسې حال کې چې د امریکایي ځواکونو له ۱۰۰۰ څخه ډیر افغان همکاران له کلونو راهیسې د قطر په اډه کې په ناڅرګند حالت کې دي، راپورونه ښیي چې د امریکا حکومت دوی ته یو جنجالي انتخاب وړاندې کړی دی: د طالبانو د واکمنۍ لاندې افغانستان ته راستنیدل یا د کانګو دیموکراتیک جمهوریت ته لیږدول؛ یوه پریکړه چې د بشري حقونو فعالینو او د ځینو امریکایی قانون جوړونکو له انتقادي غبرګونونو سره مخ شوې ده.
د افغانستان د EWC سازمان مشر شان وان ډایور په وینا، دا پلان د هغو افغانانو په اړه دی چې د امریکایي ځواکونو سره د کار کولو وروسته، په ۲۰۲۱ کې د لویدیځو ځواکونو له وتلو او د پخواني حکومت له سقوط وروسته په متحده ایالاتو کې د بیا میشتیدنې په تمه دي.
دا خلک، چې شمیر یې له ۱۱۰۰ څخه ډیر دی، په قطر کې د امریکا په یوه پخوانۍ اډه کې ساتل کیږي، او د چارواکو په وینا، د دوی د قضیو د بیاکتنې پروسه ځنډول شوې ده. د امریکا حکومت مخکې د مرکز د تړلو لپاره د مارچ ۳۱ نیټه ټاکلې وه.
وان ډایور خبرداری ورکړ چې د کانګو دیموکراتیک جمهوریت ته د دې خلکو لیږدول، په هغه هیواد کې د امنیتي بحرانونو او روانو شخړو په پام کې نیولو سره، به “غیر مسؤلانه” وي او کولی شي دوی بیرته افغانستان ته راستنیدو ته اړ کړي.
په ورته وخت کې، د متحده ایالاتو د بهرنیو چارو وزارت، د ځانګړي هیواد نوم تاییدولو پرته، اعلان وکړ چې د “په دریم هیواد کې د رضاکارانه بیا میشتیدنې” اختیار د حل په توګه په پام کې نیول شوی ترڅو دا خلک وکولی شي له افغانستان څخه بهر یو نوی ژوند پیل کړي.
له بلې خوا، د متحده ایالاتو سناتور ټیم کین دا ممکنه اقدام “غیر منطقي” وباله او ټینګار یې وکړ چې متحده ایالات د هغو افغانانو لپاره اخلاقي مکلفیت لري چې د هیواد له ځواکونو سره یې همکاري کړې ده.
د ټرمپ ادارې د نوي مهاجرت پالیسیو وروسته په متحده ایالاتو کې د کډوالو د بیا میشتیدنې پروګرام محدود شوی، او د افغانانو د غوښتنلیکونو پروسس کولو پروسه هم په واشنګټن کې د امنیتي پیښې وروسته ودرول شوې ده.
د بشري حقونو څارونکو او فعالانو هم دا چلند د خپلو افغان ملګرو سره د واشنګټن د ژمنو د بې وفایۍ نښه بللې ده. دوی په دې باور دي چې د هغو خلکو د برخلیک پریکړه کول چې د کلونو راهیسې یې د امریکایي ځواکونو سره یوځای د بیا میشتیدنې لپاره د خوندي او باوري لارې چمتو کولو پرته کار کړی دی، د بشري حقونو د اصولو او اخلاقي مسؤلیت سره د امریکا د ژمنې سره په ټکر کې دي. دا منتقدین وايي چې د دوو خطرناکو انتخابونو ترمنځ د دې خلکو پریښودل نه یوازې د تیرو ژمنو تر پوښتنې لاندې راولي بلکې په ټوله نړۍ کې د امریکا نورو سیمه ایزو شریکانو ته د اندیښنې وړ پیغام هم لیږي.