د ملګرو ملتونو خبرداری: افغانستان د قحطۍ پر لور یو ګام دی

د دید خبري اژانس: د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر (OCHA) خبرداری ورکړی چې په افغانستان کې نږدې ۱۶ میلیونه وګړي له سختې لوږې سره مخ دي او شاوخوا ۳.۴ میلیونه وګړي د خوراکي توکو د نه خوندیتوب په بیړني حالت کې دي.

د سه شنبې په ورځ د افغانستان سویلي او شمال ختیځو سیمو ته له یوه ساحوي سفر څخه تر راستنیدو وروسته، د اوچا ویاندې اولګا چروکو په هیواد کې د لوږې د بحران د حل لپاره د بیړنیو او دوامداره اقداماتو غوښتنه وکړه او خبرداری یې ورکړ چې د ژمي په رارسیدو سره به وضعیت نور هم خراب شي.

هغه وويل، چې د کرنيزو محصولاتو ښه والى او په بازارونو کې د خوراکي توکو شتون په دې معنا نه دى، چې کورنۍ دې خوراکي توکو ته لاسرسى ولري. ځکه چې ډېری خلک د خوراکي توکو د پېرلو توان نه لري او له نویو بحرانونو سره د مقابلې لپاره د عاید، بنسټیزو خدمتونو او سرچینو له کمښت سره مخ دي.

د چروکو په وینا، د نړیوال خوراکي خوندیتوب د څارنې سیسټم (IPC) د وروستیو ارزونو پراساس، د حاد خوارځواکۍ کچه د اګست څخه تر اکتوبر میاشتو پورې تر ټولو لوړ حد ته رسیدلې. هغه زياته کړه، چې د ژمي په پيلېدو سره ښايي د خوراکي توکو مرستې ته د اړمنو کسانو شمېر شاوخوا ١٩ ميليونو کسانو ته لوړ شي.

د اوچا ویاند ټینګار وکړ چې د کلونو جګړو، اقتصادي ستونزو، وچکالۍ او پرله پسې بحرانونو د کورنیو د ژوند د لومړنیو اړتیاوو د پوره کولو توان خورا کم کړی دی. یو حالت چې ماشومان او زیان منونکي کورنۍ خورا اغیزمن کوي.

د ښځو محدودیتونه؛ د بحران د زیاتولو یو عامل
چروکو همدارنګه د ښځو او نجونو په تعلیم او ټولنیز حضور کې د طالبانو محدودیتونه یو له هغو عواملو څخه ګڼلی چې د افغانستان په راتلونکې کې به اوږدمهاله پایلې ولري.

نوموړي د ملګرو ملتونو د ماشومانو د وجهي صندوق (یونیسف) راپور ته په اشارې سره خبرداری ورکړ چې که اوسني محدودیتونه دوام وکړي، ښايي افغانستان تر ۲۰۳۰ کال پورې شاوخوا ۲۰ زره ښځینه ښوونکي او ۵۴۰۰ ښځینه روغتیايي کارکوونکي له لاسه ورکړي.

د هغه په وينا، د ميندو روغتيا، روغتيايي خدمتونو ته لاسرسى، د خوړو تنوع، د زده کړې او عايد فرصتونه د کورنيو د تغذيې په حالت کې مهم رول لوبوي او د دغو فرصتونو محدودول د کورنيو د ماشومانو د ساتنې او د ژوند د شرايطو د ښه کولو توان کمزورى کوي.

مخکې له دې چې ژمي پیل شي د عمل لپاره غوښتنه
د اوچا ویاند ټینګار وکړ چې د انسانانو د ژوند ژغورلو لپاره بشري مرستې اړینې دي، خو یوازې دا مرستې نه شي کولای چې بحران په دوامداره توګه حل کړي.

هغه وويل، افغانستان د کرنې او کليوالي اقتصاد، سيمه ييزو بازارونو، کاري فرصتونو رامنځته کولو، د اوبو رسولو سيستم، روغتيايي او تغذيې خدمتونو او د ښځو د اقتصادي مشارکت په برخو کې پانګونې ته اړتيا لري.

چروکو خبرداری ورکړ چې د بشردوستانه مرستو تمه نه شي کیدای چې د اقتصادي فرصتونو او بنسټیزو عامه خدماتو تشې ډکې کړي.

نوموړي پر بېړنيو اقداماتو د ټينګار ترڅنګ وويل، چې د ژمي له رارسېدو مخکې بايد د زيانمنو شويو کورنيو وضعيت وڅېړل شي، نه دا چې د خپلو اړتياوو د پوره کولو ټولې لارې له لاسه ورکړي.