د دید خبري اژانس: د ناټو د سرمشریزې سره په ورته وخت کې، انقرې ته د F-35 جنګي جټ الوتکو د پلورلو په اړه د اسراییل او ترکیې ترمنځ ستراتیژیک اختلافات یو ځل بیا راپورته شوي، چې د امریکا حکومت یې له یوې خوا د تل ابیب او کانګرس د فشار او له بلې خوا د ترکیې سره د اړیکو د ساتلو د هڅو ترمنځ په یوه پیچلي دریځ کې اچولی دی.
د F-35 په اړه د اسراییل او ترکیې ډیپلوماټیکه شخړه
د اسراییلو د لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو لخوا د ډونالډ ټرمپ څخه تکرار شوې غوښتنې چې ترکیې ته د F-35 جنګي جټ الوتکو د پلور مخه ونیسي، چې د انقرې او تل ابیب ترمنځ د ستراتیژیک توپیرونو یو له نویو مرکزي ټکو څخه ګرځیدلی دی.
ترکیه، چې پخوا د F-35 جنګي جټ الوتکو د تولید او ترلاسه کولو له پروګرام څخه ایستل شوې وه، لاهم دې پروژې ته د بیرته راستنیدو په لټه کې ده، مګر په متحده ایالاتو کې سیاسي مخالفت، په ځانګړي توګه د کانګرس څخه، انقرې ته د دې جنګي جټ الوتکو د پلور په وړاندې له خنډونو سره مخ شوی دی.
یو له اصلي خنډونو څخه چې راپورته شوي دي د روسیې د S-400 توغندیو دفاعي سیسټم د ترکیې دوامداره مالکیت دی، کوم چې واشنګټن د F-35 پروګرام د امنیتي اړتیاو سره په ټکر کې ګڼي.
په عین حال کې، ټرمپ، چې د ترکیې او اسراییلو مشرانو سره نږدې اړیکې لري، د انقرې سره د ستراتیژیکو اړیکو ساتلو او د تل ابیب اندیښنو ته د ځواب ویلو ترمنځ د ننګونې سره مخ دی.
شنونکي په دې باور دي چې د F-35 قضیه د نظامي قرارداد څخه ډیره شوې، د ناټو په امنیتي جوړښت کې د نفوذ لپاره د سیالۍ سمبول او په سیمه کې د ځواک توازن بدل شوي.