قاسم سلیماني؛ په یوه بې ثباته جغرافیه کې د ځواک انجنیر
د دید خبري اژانس: د جنرال قاسم سلیماني د ساحوي او جنګي کانامه بیاکتنه ښیي چې هغه د جګړې قوماندان څخه ډیر څه وو؛ هغه د نوي ډول جیوپولټیک معمار و؛ یو جیوپولټیک چې پکې غیر دولتي لوبغاړي، نازک دولتونه، او نړیواله هویتونه د یو همغږي شبکې په توګه کار کاوه.
سلیماني د مقاومت جبهه د ډلو د ویشل شوي ټولګې څخه د یوې قوي عملیاتي سیسټم سره وصل کړه؛ یو سیسټم چې بغداد، دمشق، بیروت او غزه یې په یوه ګډ امنیتي منطق کې ځای پر ځای کړل.
د هغه په نظر، جغرافیه یوازې یوه نقشه نه وه؛ جغرافیه د معنی ډګر وه. د بغداد سقوط، د سوریې بحران، یا د داعش ګواښ یوازې امنیتي پیښې نه وې، بلکې په یوه زنځیر کې اړیکې وې چې که یو یې مات شي، ټوله سیمه به سقوط وکړي. سلیماني دا دوام د نورو په پرتله دمخه وپوهیده او ځان یې د سیمې د ټکان ورکونکو سیاسي جوړښتونو د زنځیرونو د سقوط په وړاندې ډال جوړ کړ.
د داعش په وړاندې په جګړه کې، هغه د سمبولیک بریا په لټه کې نه و. هدف دا و چې د ترهګرۍ جغرافیایي شریانونه پرې کړي. له امرلي څخه تر البو کمال پورې، د هغه ستراتیژي د ساحو د نښلولو پر بنسټ ولاړه وه؛ د ځواکونو، استخباراتو او سیاسي ارادې سره نښلول. له همدې امله، داعش نه یوازې ناکام شو، بلکې د “خلافت پروژې” څخه یې په یوه زړې ګواښ بدل شو.
مګر هغه څه چې سلیماني یې متمایز کړ د هغه وړتیا وه چې سخت ځواک د ټولنیزې پانګې سره یوځای کړي. هغه د میز تر شا قوماندان نه و، بلکې د جګړې په لومړۍ لیکو کې حاضر و، د سیمه ایزو ځواکونو سره خبرې اترې کولې او د ډګر ژبه یې ویله. دې شتون هغه د یو نظامي شخصیت څخه ډیر کړ؛ په سیمه کې د ټولو ځواکونو او سیاسي ادارو لپاره یو باوري واک، او دا هغه ځانګړتیا وه چې هغه یې د خپلو دښمنانو لپاره د زغم وړ نه کړ، له اسراییلو څخه تر عربو او متحده ایالاتو پورې.
د ١٣٩٨ کال په جدي کې د جنرال سلیماني وژنه یوازې د یو فرد له منځه وړل نه وو؛ دا د هغه منطق د سقوط هڅه وه چې هغه د خپل ستراتیژیک لید سره انجینر کړی و، مګر پایله یې برعکس شوه. هغه شبکه چې سلیماني جوړه کړې وه د هغه په فیزیکي شتون پورې اړه نه درلوده او نه ده. د ساحو اتصال قوي پاتې شو، او د مخنیوي ځواک نوي پړاو ته ننوت.
قاسم سلیماني لاړ، خو هغه جیوپولټیک چې هغه یې جوړ کړی و، لاهم فعال دی؛ یو جیوپولټیک چې وښودله چې په منځني ختیځ کې، ځینې وختونه یو قوماندان کولی شي پولې تیرې کړي، نقشې بیا ولیکي، او یو نوی جیوپولټیک رامینځته کړي.
#د_اسلامي_امت_اتل